Έργα
Αττική
Χίος
Πελοπόννησος
Σκύρος
Κεντρική Μακεδονία
Κυκλάδες
Ανατολική Μακεδονία και Θράκη
Κρήτη
Ρόδος
Ήπειρος
Δυτική Ελλάδα
Ταμείο Διαχείρισης Πιστώσεων για την Eκτέλεση Aρχαιολογικών Έργων

Σπ.Τρικούπη 16, 10683, Αθήνα
Τηλ: 210-8211237 210-8253688
info@tdpeae.gr
Διαχείρηση Ιστοσελίδας:
Τ.Δ.Π.Ε.Α.Ε.

Αιτωλοακαρνανία

Προστασία, έρευνα και ανάδειξη τριών αρχαίων πόλεων του νομού Αιτωλοακαρνανίας: Πλευρώνα, Οινιάδες, Πάλαιρος

Οινιάδες. Αεροφωτογραφία των νεωσοίκων από τα δυτικά

Πλευρώνα. Αεροφωτογραφία του νοτιοδυτικού τμήματος της πόλης πριν την έναρξη των εργασιών ανάδειξης (μέσα δεκαετίας ’90)

Πλευρώνα. Αεροφωτογραφία του νοτιοδυτικού τμήματος της πόλης σήμερα (Σεπτέμβριος 2007)

Πλευρώνα. Η νοτιοδυτική γωνία της οχύρωσης και ο πύργος 1 πριν τις εργασίες στερέωσης – αποκατάστασης (2004-2006)

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΡΧΑΙΩΝ ΠΟΛΕΩΝ ΝΟΜΟΥ ΑΙΤΩΛΟΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ

Η Αιτωλοακαρνανία είναι μία περιοχή του ελλαδικού χώρου στην οποία τα αρχαία μνημεία δεν καταστράφηκαν, ούτε αφανίστηκαν, όπως αλλού. Σε περισσότερες από 150 θέσεις συναντά κανείς επιβλητικές οχυρώσεις, που προστάτευαν τις αρχαίες πόλεις, στις οποίες σήμερα διατηρούνται πολλά από τα αμυντικά και οικιστικά τους χαρακτηριστικά.
Η πυκνότητα αυτή των οχυρώσεων, με τα εντυπωσιακά τους στοιχεία οδήγησαν στην απόφαση για την ανάδειξη τριών από τις πιο σημαντικές αρχαίες πόλεις του νομού: η Πάλαιρος, οι Οινιάδες και η νέα Πλευρώνα, αφ’ ενός μεν είναι χωροθετημένες σχεδόν σε ολόκληρο το παράκτιο γεωγραφικό μήκος της περιοχής, αφ’ ετέρου δε διασώζουν τα πλέον χαρακτηριστικά και καλοδιατηρημένα τεκμήρια τόσο της αμυντικής αρχιτεκτονικής (τείχη, πύργοι), όσο και της ειρηνικής διαβίωσης (δημόσια κτίρια, αγορές, θέατρα, νεκροταφεία, κτλ) των κατοίκων τους κατά την αρχαιότητα.
Οι εκτελεσθείσες εργασίες είχαν ως στόχο την ανάδειξη των τριών αντιπροσωπευτικών αρχαίων πόλεων, κατά τρόπο που να παρέχει στους επισκέπτες την δυνατότητα ευχερούς πρόσβασης προς τους χώρους, τη διευκόλυνση της άνετης και ασφαλούς διακίνησης εντός αυτών και  την παροχή έγκυρης ενημέρωσης για την ιστορία των μνημείων τους. Στο πλαίσιο των εργασιών υλοποιήθηκε σειρά εργασιών ανάταξης - στερέωσης τμημάτων των οχυρώσεων, με στόχο την άρση χρόνιων προβλημάτων στατικότητας των μνημείων και την παράλληλη αναβάθμιση της αναγνωσιμότητάς τους για τους επισκέπτες.
 Την εκτέλεση των έργων προστασίας, έρευνας και ανάδειξης των τριών αρχαιολογικών χώρων έχει αναλάβει το Τ.Δ.Π.Ε.Α.Ε., υπό την εποπτεία Επιστημονικής Επιτροπής που συστάθηκε  τον Φεβρουάριο του 2002. Τα έργα χρηματοδοτήθηκαν από το Γ΄ Κ.Π.Σ., ενταγμένα στο Π.Ε.Π. Δυτικής Ελλάδος 2000-2006. Όλες οι εργασίες εκτελέστηκαν με βάση τις εγκεκριμένες από το ΚΑΣ μελέτες ανάδειξης των αρχαιολογικών χώρων.

«Εργασίες ανάδειξης στις αρχαίες πόλεις του νομού Αιτωλοακαρνανίας»
 Οι εργασίες ανάδειξης και ανάπλασης που εκτελέστηκαν στο πλαίσιο του έργου του Τ.Δ.Π.Ε.Α.Ε. στους αρχαιολογικούς χώρους της Πλευρώνας, των Οινιαδών και της Παλαίρου κινήθηκαν σε τρεις βασικούς άξονες :
α) μέτρα προστασίας των χώρων: απαλλοτριώσεις ιδιοκτησιών, περιφράξεις και εκτεταμένοι καθαρισμοί - αποψιλώσεις
β) μέτρα ανάδειξης των χώρων και αναβάθμισης της «αναγνωσιμότητας» των μνημείων τους: δημιουργία προσβάσεων, διαδρομών διακίνησης και σημείων στάσης και θέασης των επισκεπτών εντός αυτών, κατασκευή κτιρίων υποδοχής - εξυπηρέτησης που περιλαμβάνουν φυλάκιο, χώρους υγιεινής και κιόσκι πληροφόρησης, κατασκευή χώρων στάθμευσης, τοποθέτηση πληροφοριακών πινακίδων στα σημαντικότερα μνημεία των τριών αρχαίων πόλεων και
γ) έρευνα και συντήρηση - αποκατάσταση των σημαντικότερων μνημείων (οι κύριες παρεμβάσεις περιγράφονται στην επόμενη ενότητα).

«Εργασίες συντήρησης – στερέωσης μνημείων στις αρχαίες πόλεις του νομού Αιτωλοακαρνανίας»
Πλευρώνα : Στο πλαίσιο των εργασιών στερέωσης και αποκατάστασης του νότιου - νοτιοδυτικού σκέλους της οχύρωσης έγιναν στερεώσεις λιθοπλίνθων σε πέντε πύργους της οχύρωσης (πύργοι 1, 2, 3, 35, 36). Έγινε επίσης αποσυμφόρηση των παρόδων από το κατακείμενο δομικό υλικό και στερέωση εδωλίων στο κοίλο και λιθοπλίνθων στους πλευρικούς τοίχους των παρόδων του θεάτρου.
Οινιάδες : Έγιναν εργασίες στερέωσης των εδωλίων στο κοίλο και ανάταξης των αναλημματικών τοίχων στις παρόδους του θεάτρου.
Πάλαιρος : Έγινε αποσυμφόρηση και διευθέτηση από τις πεσμένες λιθοπλίνθους του χώρου μπροστά στην πύλη Α στη νοτιοδυτική γωνία του τείχους και των τοξωτών πυλών Β και Γ στο βόρειο σκέλος της οχύρωσης.

«Η επιστημονική έρευνα στο πλαίσιο των εργασιών ανάδειξης των αρχαίων πόλεων Πλευρώνας, Οινιαδών και Παλαίρου»
 Στο πλαίσιο των εκτελούμενων εργασιών αναπτύχθηκε σειρά ερευνητικών δραστηριοτήτων με στόχο την πληρέστερη τεκμηρίωση των μνημείων στο πλαίσιο τόσο της γενικότερης ανάδειξης των αρχαιολογικών χώρων, όσο και των επιμέρους αναστηλωτικών – στερεωτικών επεμβάσεων που εφαρμόστηκαν.
Ιδιαίτερης σημασίας για την προώθηση της γνώσης μας θεωρούμε την αποκάλυψη σημαντικών νέων οικιστικών καταλοίπων στην Πλευρώνα, όπως θεμέλια κτιρίων που αποτελούσαν τις νησίδες (insulae) του οργανωμένου κατά το ιπποδάμειο σύστημα οικοδομικού ιστού της πόλης, ένα λουτρικό συγκρότημα και στοιχεία δύο μεγάλων δημοσίων συγκροτημάτων που εδράζονται επί αντωπών βαθμιδωτών ανδήρων. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η ταξινόμηση εκατοντάδων διάσπαρτων λίθινων θραυσμάτων για την ανασύσταση των βάθρων εμπρός από στοά της αρχαίας αγοράς.
Στους Οινιάδες ιδιαίτερης μνείας αξίζει η αποκάλυψη μιας νέας, άγνωστης μέχρι σήμερα, πύλης στην ΒΔ γωνία της οχύρωσης των νεωσοίκων, καθώς και η ανασκαφή των πυλίδων εισόδου προς τους νεώσοικους.
Στην Πάλαιρο, τέλος, ήρθαν στο φως τμήματα της λαξευμένης στο βράχο οδού που οδηγούσε από τον χώρο εξωτερικά της κύριας πύλης της οχύρωσης προς την «άνω πόλη».

«Εργασίες και τεχνικές αναστήλωσης-ανάταξης τοιχοδομιών των οχυρώσεων των αρχαίων πόλεων Πλευρώνας, Οινιαδών και Παλαίρου»
Πλευρώνα : Εργασίες ανάταξης και μερικής αναστήλωσης του νότιου - νοτιοδυτικού σκέλους της οχύρωσης: αποσυμφόρηση των πυλών Α και Β από το τις πεσμένες λιθοπλίνθους, ανάταξη του κατακείμενου εξωτερικά των τειχών οικοδομικού υλικού, εκατέρωθεν της πύλης Α, προς τα βόρεια και τα ανατολικά αυτής σε συνολικό μήκος 150μ.
Οινιάδες : Αποσυμφόρηση και διευθέτηση των πεσμένων λιθοπλίνθων στο βόρειο σκέλος του τείχους και εξωτερικά της «οχύρωσης του λιμανιού», για αποκατάσταση της εξωτερικής όψης του τείχους. Στην περιοχή των νεωσοίκων επίσης ολοκληρώθηκε η αποσυμφόρηση από τις πεσμένες λιθοπλίνθους της χαρακτηριστικής τοξωτής πύλης («Αυλόπορτα»).
Πάλαιρος : Εργασίες μερικής ανάταξης λιθοπλίνθων έγιναν στις πύλες Β και Γ στο βόρειο σκέλος της οχύρωσης της αρχαίας πόλης.




Πλευρώνα. Η νοτιοδυτική γωνία της οχύρωσης και ο πύργος 1 μετά τις εργασίες στερέωσης – αποκατάστασης (2004-2006)

Οινιάδες. Αεροφωτογραφία της «οχύρωσης του λιμανιού» (Απρίλιος 2007)

Πλευρώνα. Γενική άποψη του δυτικού τμήματος της πόλης με το θέατρο και τα αποκαλυφθέντα στοιχεία του οικιστικού ιστού της (Απρίλιος 2006)

Πλευρώνα. Άποψη του λουτρικού συγκροτήματος στα δυτικά της αγοράς (Απρίλιος 2006)

Πλευρώνα. Το νοτιοδυτικό σκέλος της οχύρωσης και η πύλη Α πριν τις εργασίες στερέωσης – αποκατάστασης (2004-2005)

Πλευρώνα. Το νοτιοδυτικό σκέλος της οχύρωσης και η πύλη Α μετά τις εργασίες στερέωσης – αποκατάστασης (2004-2005)

Πάλαιρος. Η πύλη Β της οχύρωσης κατά την έναρξη των εργασιών στερέωσης - αποκατάστασης (Μάι-Άυγ06)

Πάλαιρος. Η πύλη Β της οχύρωσης μετά την ολοκλήρωσή των εργασιών στερέωσης - αποκατάστασης (Μάι-Άυγ06)